Potencjał danych administracyjnych w statystyce publicznej: rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej
Dane administracyjne stanowią jedno z najcenniejszych i najbardziej perspektywicznych źródeł informacji dla statystyki publicznej. Dzięki nim możliwe jest tworzenie statystyk o wysokiej jakości, szczegółowości i aktualności, przy jednoczesnym ograniczeniu obciążeń respondentów. Dobrym przykładem wykorzystania potencjału danych administracyjnych jest badanie „Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej”, w którym GUS łączy informacje z rejestrów administracyjnych w celu opracowania kompleksowego obrazu struktury płac w Polsce. Takie podejście pozwala uzyskać bardziej precyzyjne wyniki, lepiej odzwierciedlające realia rynku pracy i wspierać tworzenie nowoczesnej, opartej na danych polityki publicznej. Celem takiego podejścia jest dostarczanie szczegółowych, wiarygodnych i regularnych danych o wynagrodzeniach w gospodarce narodowej — bez konieczności angażowania respondentów. Dane pozyskiwane są wyłącznie ze źródeł administracyjnych, takich jak Centralny Rejestr Płatników Składek ZUS, Centralny Rejestr Ubezpieczonych ZUS oraz Centralny Rejestr Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników. Badanie obejmuje wszystkich zatrudnionych na umowę o pracę, co pozwala na pełne odwzorowanie struktury wynagrodzeń w Polsce.
Nowe podejście umożliwia comiesięczne publikowanie danych o wynagrodzeniach, dostęp do miar takich jak mediana i przeciętne miesięczne wynagrodzenie, analizę wynagrodzeń według płci, wieku, sekcji PKD, regionu i sektora gospodarki, a także prezentację danych na nowych poziomach agregacji terytorialnej, takich jak gminy czy powiaty. Pierwsza publikacja danych za styczeń 2024 r. ukazała się 4 września 2024 r., a od lipca 2025 r. dostępny jest poszerzony zestaw tablic z danymi za kolejne miesiące.
Najnowsza publikacja:
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/rozklad-wynagrodzen-w-gospodarce-narodowej-w-maju-2025-r-,32,17.html
Wykorzystanie danych administracyjnych jako źródła w badaniach statystycznych pozwala na zmniejszenie obciążenia sprawozdawców, usprawnienie realizowanych badań, szybsze dostarczanie danych użytkownikom oraz większą szczegółowość i wiarygodność informacji.
Jednocześnie stanowi wyzwanie – konieczne są standaryzacja definicji, zapewnienie spójności między rejestrami oraz ochrona danych osobowych. Kluczowe znaczenie ma współpraca międzyinstytucjonalna — zarówno z gestorami danych, jak i odbiorcami wyników — w celu stworzenia produktu statystycznego odpowiadającego na potrzeby społeczne. Nowe podejście do analizy wynagrodzeń stanowi kolejny krok w kierunku nowoczesnej, efektywnej i zorientowanej na użytkownika statystyki publicznej. Dzięki wykorzystaniu danych administracyjnych możliwe jest nie tylko zwiększenie jakości informacji, ale także skuteczniejsze wspieranie polityk społecznych i gospodarczych.
Zobacz także:
V Kongres Statystyki: wystąpienie Pani Wiesławy Gierańczyk, Dyrektora Urzędu Statystycznego w Bydgoszczy, podczas 3. dnia: https://kongres2025.stat.gov.pl/pl/Transmisja/3
prezentacja: https://kongres2025.stat.gov.pl/Content/Docs/Prezentacje/Sess23/03_W.%20Giera%C5%84czyk_Nowe_spojrzenie_na_wynagrodzenia_potencja%C5%82_danych_admin..pdf